فرق حافظه SSD SATA با NVMe چیست؟ | مقایسه کامل سرعت، قیمت و کاربرد

حافظه SSD یکی از مهم‌ترین قطعات سخت‌افزاری در هر سیستم مدرن محسوب می‌شود. چه بخواهید عملکرد لپ‌تاپ‌تان را افزایش دهید و چه بخواهید بوت سریع‌تری برای سیستم دسکتاپ‌تان داشته باشید، SSD بهترین گزینه است. اما وقتی به بازار می‌روید، با دو اصطلاح اصلی روبه‌رو می‌شوید: SSD SATA و SSD NVMe.

این دو تکنولوژی تفاوت‌هایی اساسی در سرعت، ساختار فنی، قیمت و کاربرد دارند که دانستن آن‌ها به شما کمک می‌کند انتخاب دقیق‌تری متناسب با نیاز خود داشته باشید.

SSD SATA چیست؟

SATA (Serial ATA) یک رابط انتقال داده است که سال‌ها در هارد دیسک‌های سنتی (HDD) استفاده می‌شد و بعدها برای SSDها نیز به کار گرفته شد. این نوع SSDها از همان کانکتور و درگاه‌هایی استفاده می‌کنند که هاردهای معمولی به آن وصل می‌شوند.

ویژگی‌های SSD SATA:

حداکثر سرعت نظری: حدود ۵۵۰ مگابایت بر ثانیه

پروتکل انتقال: AHCI (مناسب برای هارد دیسک‌ها، نه بهینه‌شده برای حافظه فلش)

نوع اتصال: کابل SATA به مادربرد + کابل برق

اندازه رایج: ۲.۵ اینچی (مانند هاردهای لپ‌تاپی)

سازگاری بالا با سیستم‌های قدیمی

SSD NVMe چیست؟

NVMe (Non-Volatile Memory Express) یک پروتکل جدید و مدرن برای اتصال مستقیم SSDها به مادربرد از طریق درگاه PCIe است. این فناوری از همان ابتدا برای حافظه‌های فلش طراحی شده و نسبت به SATA، سرعت و کارایی بسیار بالاتری دارد.

ویژگی‌های SSD NVMe:

حداکثر سرعت نظری: از ۳۵۰۰ مگابایت بر ثانیه در نسل ۳ تا بیش از ۷۰۰۰ مگابایت بر ثانیه در نسل ۴

پروتکل انتقال: NVMe (بهینه برای فلش)

نوع اتصال: رابط M.2 یا PCIe

اندازه: ماژول‌های کوچک (M.2 2280 متداول‌ترین است)

نیاز به مادربردهای جدیدتر با اسلات M.2

مقایسه SSD SATA و NVMe

۱. سرعت
SATA: محدود به پهنای باند رابط SATA III (حدود ۵۵۰ مگابایت در ثانیه)

NVMe: بستگی به نسل PCIe دارد. NVMe نسل ۳ تا ۳۵۰۰ مگابایت بر ثانیه و نسل ۴ تا ۷۰۰۰+ مگابایت بر ثانیه

اگر به سرعت بالا برای انتقال فایل‌های بزرگ، رندر ویدیو یا بازی‌های نسل جدید نیاز دارید، NVMe گزینه مناسب‌تری است.

۲. پاسخ‌دهی و تأخیر (Latency)

NVMe به دلیل ارتباط مستقیم با CPU و استفاده از پروتکل بهینه‌شده برای حافظه فلش، تأخیر بسیار کمتری دارد.

در کارهایی مثل بوت سیستم عامل، باز کردن نرم‌افزارها، یا اجرای همزمان چند برنامه، NVMe سریع‌تر پاسخ می‌دهد.

۳. قیمت

SSD SATA ارزان‌تر است و برای سیستم‌های اقتصادی گزینه خوبی محسوب می‌شود.

NVMe گران‌تر است، به‌خصوص مدل‌های نسل ۴ با سرعت بالا.

اگر بودجه محدودی دارید و صرفاً می‌خواهید سرعت سیستم بهتر از HDD باشد، SSD SATA کاملاً کافی است.

۴. نصب و سازگاری

SATA: سازگار با تمام مادربردهایی که پورت SATA دارند (حتی مادربردهای قدیمی)

NVMe: نیاز به اسلات M.2 روی مادربرد دارد؛ برخی لپ‌تاپ‌ها یا کیس‌های قدیمی فاقد این پورت هستند.

قبل از خرید NVMe، مطمئن شوید سیستم‌تان از آن پشتیبانی می‌کند.

۵. ظرفیت ذخیره‌سازی

هم SSDهای SATA و هم NVMe در ظرفیت‌های مختلفی از ۲۵۶ گیگابایت تا ۴ ترابایت (و حتی بیشتر) عرضه می‌شوند. اما قیمت SSDهای NVMe در ظرفیت بالا بیشتر است.

۶. کاربردها

کاربرد	توصیه
استفاده خانگی و آفیس	SSD SATA
گیمینگ متوسط	هر دو (اگر بودجه دارید، NVMe بهتر است)
طراحی گرافیک و ویرایش ویدیو	NVMe ترجیح دارد
توسعه نرم‌افزار و ماشین‌های مجازی	NVMe
ارتقاء لپ‌تاپ‌های قدیمی	SSD SATA (در صورت عدم وجود اسلات M.2)

کدام برند SSD مناسب است؟

اگر به دنبال کیفیت، سرعت و خدمات پس از فروش معتبر هستید، برندهای ای‌دیتا (ADATA) و هایکسمی (HIKSEMI) با گارانتی آونگ گزینه‌های قابل اعتمادی در ایران محسوب می‌شوند.

ای‌دیتا محصولاتی متنوع در هر دو نوع SATA و NVMe دارد و برای کاربران خانگی تا حرفه‌ای مناسب است.

هایکسمی نیز با ارائه SSDهای با کیفیت و قیمت رقابتی، توانسته توجه کاربران زیادی را جلب کند.

شرکت آونگ به‌عنوان گارانتی رسمی محصولات ای‌دیتا و هایکسمی در ایران، خدمات گارانتی معتبر و پشتیبانی فنی ارائه می‌دهد.

نتیجه‌گیری نهایی: SSD SATA یا NVMe؟

انتخاب بین SATA و NVMe بستگی به نوع کاربرد شما، بودجه و سخت‌افزار سیستم‌تان دارد:

اگر به دنبال عملکرد خوب با هزینه کمتر هستید: SSD SATA

اگر به دنبال بیشترین سرعت ممکن، بوت سریع، لودینگ آنی بازی‌ها و عملکرد حرفه‌ای هستید: SSD NVMe

برای اکثر کاربران خانگی و گیمینگ معمولی، یک SSD SATA با ظرفیت مناسب می‌تواند جهش قابل‌توجهی در عملکرد سیستم ایجاد کند. اما اگر کارهای سنگین‌تری انجام می‌دهید یا به آینده فکر می‌کنید، NVMe انتخاب هوشمندانه‌تری خواهد بود.